Πώς ήρθε η ντομάτα στην Ελλάδα;
Μέχρι πότε ήταν άγνωστη η ντομάτα στην Ελλάδα; Πώς ήρθε;
 |
| Πώς ήρθε η ντομάτα στην Ελλάδα; |
Η ντομάτα θεωρείται ένα από τα βασικότερα λαχανικά της μεσογειακής διατροφής, όμως δεν είναι μεσογειακό φυτό. Ούτε ευρωπαϊκό. Και ούτε ελληνικό, αν και καλλιεργείται στην Ελλάδα. Πότε όμως ήρθε στην Ελλάδα;
Από που κατάγεται η ντομάτα;
Η ντομάτα -όπως είναι η μεταφορά (ή άμεσο δάνειο) της λέξης tomatl (ή xtomatl) στα ελληνικά, από την Nahuatl, μια διάλεκτο των Αζτέκων- αποτελεί το κυριότερο θα έλεγε κανείς συστατικό της μεσογειακής διατροφής. Καταναλώνεται σαν λαχανικό (ή φρούτο;), καταναλώνεται επεξεργασμένη ή κονσέρβα, προστίθεται στο φαγητό και γίνεται σάλτσα.
Επίσης η τοματοκαλλιέργεια είναι από τις πιο σημαντικές (αν όχι η πιο σημαντική) καλλιέργεια στην Ελλάδα και πως οι Έλληνες καταναλώνουν την περισσότερη ντομάτα στην Ευρώπη.
Πότε ήρθε η ντομάτα στην Ελλάδα
Γνωρίζατε όμως ότι η ντομάτα (και τομάτα) δεν είναι ελληνική και δεν υπήρχε ούτε στην αρχαία Ελλάδα, μα ούτε και στο Βυζάντιο; Ναι, η ντομάτα ήρθε στην Ελλάδα στις αρχές του 19ου αιώνα με επικρατέστερη χρονολογία το 1838. Πότε, όμως ήρθε στην Ευρώπη και κυρίως πώς ήρθε στην Ελλάδα;
Που καλλιεργήθηκε για πρώτη φορά;
Τόπος καταγωγής της ντομάτας θεωρείται το Περού. Ακόμα και σήμερα εκεί φυτρώνουν πολλές άγριες ποικιλίες της ντομάτας. Από εκεί η ντομάτα μεταφέρθηκε με φυσικό τρόπο στο Μεξικό.
Η ντομάτα καλλιεργήθηκε αρχικά στην Νότια Αμερική (γύρω στο 700 μ.χ.) , στην περιοχή του Περού, στις Άνδεις από τους Αζτέκους και τους Ίνκας. Το φυτό ή ο καρπός ονομαζόταν Tomatl, που σημαίνει "πρησμένα φρούτα".
Από τις Άνδεις στην Νάπολη
Το 1520 ο κονκισταντόρ Ερνάν Κορτέζ τις είδε σε μια αγορά και τις έστειλε στην Ισπανία ή λέγεται πως ήρθαν νωρίτερα, το 1493 από τον Χριστόφορο Κολόμβο.
Στην Ιταλία ονομάστηκαν pomodoro (pomo d' oro), δηλαδή "χρυσά μήλα" -τότε ήταν κίτρινες- ή "χρυσόμηλα" όπως ήταν η πρώτη ονομασία τους στην Ελλάδα. Οι πρώτες αναφορές της τομάτας σε γραπτά κείμενα φαίνεται να έγιναν γύρω στο 1540.
Η ντομάτα αρχικά υποδέχθηκε με καχυποψία, λόγω της ομοιότητας της με την Μπελαντόνα ένα φυτό γνωστό στους αρχαίους Έλληνες για τις φαρμακευτικές και ψυχοτρόπες ιδιότητες τους και γιατί αλλοίωνε τα σκεύη που χρησιμοποιόταν τότε με αποτέλεσμα πιθανότητα δηλητηρίασης.
Πως ήρθε η ντομάτα στην Ελλάδα;
Τη ντομάτα απενοχοποίησε γύρω στο 1820 ο Ρόμπερτ Τζόνσον, όπου συγκέντρωσε σπόρους ντομάτας από όλο τον κόσμο και παρότρυνε τους Αμερικανούς γεωργούς να την καλλιεργήσουν. Για να αντικρούσει τις φήμες για δηλητηρίαση μετά από κατανάλωση ντομάτας ο Τζόνσον έφαγε ένα καλάθι ντομάτες έξω από το δικαστήριο του New Jersey.
Στην Ελλάδα ήρθε πριν το 1818 σαν καλλωπιστικό φυτό στην Αθήνα στη Μονή Καπουτσίνων στην πλάκα και λέγεται πως διαδόθηκε με τους Βαυαρούς μάγειρες του Όθωνα το 1838.
Η ντομάτα ήταν κίτρινη
Η ντομάτα στην άγρια μορφή της παράγει μικρά μούρα. Μια όμως ποικιλία από αυτές που ήρθαν στην Ευρώπη έδινε μεγάλους καρπούς. Οι Αζτέκοι ήδη είχαν δημιουργήσει ποικιλίες με μεγάλους καρπούς.
Τελικά, μπορεί η ντομάτα να μην είναι ελληνική και ούτε καν ευρωπαϊκή, όμως σαν λαχανικό βρήκε την θέση της στην μεσογειακή κουζίνα και διατροφή. Οι Ευρωπαίοι (Ιταλοί) καθώς και οι Έλληνες την διάλεξαν για την γεύση της και το χρώμα της και την ανέδειξαν σαν ένα από τα βασικότερα λαχανικά τους (ή φρούτα τους;).
Σχόλια