Η ντομάτα θεωρείται λαχανικό. Γιατί;

Γιατί η ντομάτα είναι (και) λαχανικό;

Αν και η -ομολογουμένως εύλογη- ερώτηση για την τομάτα δεν είναι καινούρια, το ζήτημα αυτό ανακινήθηκε το 2020 νομίζω, με μια διαφήμιση για πελτέ ντομάτας. Η ερώτηση «Η ντομάτα είναι φρούτο ή λαχανικό;», όπως ακουγόταν και στην διαφήμιση σήκωσε όπως είναι αναμενόμενο μεγαλύτερο κύμα αποριών, αναρτήσεων και άρθρων που -όπως είναι λογικό- προσπαθούν να καλύψουν την ζήτηση για πληροφορίες και περισσότερες θεάσεις.

Εμείς δεν αποτελέσαμε εξαίρεση στο να παρουσιάσουμε το θέμα, αλλά ίσως αποτελέσουμε εξαίρεση στις πληροφορίες που θα παρουσιάσουμε, αφού στην Ελλάδα τα φρούτα που τρώγονται σαν λαχανικά είχαν ένα κοινό όνομα. Το όνομα αυτό δεν χρησιμοποιείται όπως είναι λογικό αφού είναι πολύ ρετρό, αλλά απεναντίας και πολύ κατατοπιστικό. Ποιο όνομα; Θα το πούμε αργότερα στο άρθρο.

Λαχανικό για τον νόμο

Το ένα «επιχείρημα» ή στοιχείο για το γιατί η ντομάτα είναι λαχανικό είναι το εξής: Η ντομάτα είναι λαχανικό επίσημα στις ΗΠΑ σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία και ένα νόμο που ψηφίστηκε το 1893. Αυτό έγινε, γιατί με βάση την επιβολή δασμών στα λαχανικά στις ΗΠΑ το 1887, η ντομάτα εξαιρούταν από αυτό το δασμό. Έτσι η νομοθεσία ήρθε και κάλυψε αυτό το νομικό κενό έξι χρόνια μετά.

Εννοείται πως η νομοθεσία των ΗΠΑ δεν άλλαξε τη βοτανική κατάταξη της ντομάτας που ήταν και παραμένει καρπός και μάλιστα αληθινή ράγα. Απλά την εποχή εκείνη προφανώς παρουσιάστηκε μια «ανεξήγητη» εισαγωγή «φρούτων» που δεν ενέπιπταν στην πολιτική των δασμών.

Λαχανικό για τους μάγειρες

Ένα άλλο στοιχείο είναι η μαγειρική. Οι μάγειρες εννοούν λαχανικά ότι έχει έντονη, ή δυνατή γεύση και όχι γλυκιά. Είναι πιο σκληρό από τα φρούτα και συνήθως καταναλώνεται μαγειρεμένο. Επίσης είναι ιδανικά για γεύματα, όπως τηγανητά, σάλτσες σούπες, σαλάτες ή βραστά.

Άρα στη μαγειρική λαχανικά εννοούμε το κάθε φαγώσιμο μέρος του φυτού που είναι νόστιμο και χρησιμοποιείται σε «αλμυρές» συνταγές. Στα λαχανικά συγκαταλέγονται τα φύλλα (όπως το μαρούλι, ή το σπανάκι), τα «κοτσάνια» ή οι βλαστοί (όπως το σέλινο με μεγάλο μίσχο), οι ρίζες (τα καρότα και οι πατάτες. Που στην ουσία δεν είναι ρίζες αλλά για λόγους μαγειρικής ταξινόμησης) και τα άνθη (όπως είναι τα λάχανα, ή οι αγκινάρες).

Φυτικό όργανο για τη βοτανική

Η βοτανική δεν δίνει κάποιο ορισμό για τα λαχανικά. Αφού όσα αναφέραμε παραπάνω αποτελούν μέρη ή όργανα του φυτού. Όργανο του φυτού αποτελούν και οι καρποί, δηλαδή τα φρούτα και μάλιστα υπάρχουν και αρκετά είδη φρούτων, σύμφωνα πάντα με τη βοτανική.

Κηπευτικό για τους «μανάβηδες» ή οπωροπώλες

Τα λαχανικά επίσης λέγονται και κηπευτικά. Δηλαδή ότι φυτρώνει στον κήπο είναι λαχανικό και ότι προέρχεται από ένα δέντρο είναι φρούτο. Η λέξη για τα φρούτα και τα κηπευτικά που χρησιμοποιείται από τους μανάβηδες είναι τα «οπωροκηπευτικά» ή «οπωρολαχανικά». Λέγοντας «οπώρα» εννοούμε τα φρούτα. Βέβαια η ντομάτα είναι φρούτο που φυτρώνει στον κήπο άρα η λέξη οπωροκηπευτικό καλύπτει με αποτελεσματικό τρόπο την περίπτωση αυτή. Χωρίς φυσικά η λέξη να έχει κανονικά αυτή τη σημασία, αφού αφορά ένα άθροισμα, ένα σύνολο διαφορετικών προϊόντων. Για περισσότερες πληροφορίες κάντε κλικ εδώ.

Εσείς τι λέτε; Επίσης γνωρίζετε τι σημαίνει «οπώρα»; Για να μάθετε κάντε κλικ εδώ. Ακόμα γνωρίζετε ποια είναι η προέλευση της λέξης «μανάβης»; Για να δείτε κάντε κλικ εδώ. Γνωρίζετε πόσα είδη φρούτων υπάρχουν σύμφωνα με τη βοτανική; Για να δείτε κάντε κλικ εδώ.