Τι να προσέξετε όταν αγοράζετε φυτόχωμα

Τι φυτόχωμα να διαλέξω για τα φυτά μου;

Σε αυτό το άρθρο των greenklish books (και άρθρα) θα μιλήσουμε για τα φυτοχώματα και πώς να διαλέξετε το καταλληλότερο για τα φυτά σας. Ακόμα θα πούμε τι περιέχουν, δηλαδή από τι αποτελούνται και ποια είδη φυτοχωμάτων θα συναντήσετε στην αγορά. Διαβάζοντας το άρθρο θα δείτε πως τελικά η αγορά, ή η επιλογή ενός φυτοχώματος δεν είναι κάτι πολύπλοκο. Επίσης θα δείτε για ποιο λόγο χρησιμοποιούμε φυτοχώματα στην κηποτεχνία, αλλά και στα γλαστρικά φυτά.

Γιατί χρησιμοποιούμε  φυτοχώματα;

Ίσως να μοιάζει βαρετό και χωρίς μεγάλη σπουδαιότητα, μα το φυτόχωμα (ή το εδαφικό μίγμα καλλιέργειας) παίζει μεγάλο ρόλο για τα φυτά σας. Τα φυτοχώματα έχουν δημιουργηθεί για την καλύτερη καλλιέργεια φυτών σε γλάστρες. Αυτού του είδους η καλλιέργεια -εννοείται- πως διαφέρει από αυτή στο έδαφος, κυρίως λόγω ...της γλάστρας, αφού δημιουργεί διαφορετικές απαιτήσεις σε καλλιεργητικές τεχνικές.

Το κάθε φυτό, σαν ζωντανός οργανισμός, προέρχεται από διαφορετικό οικοσύστημα. Μία βαλσαμίνη για παράδειγμα, δεν έχει τις ίδιες ανάγκες σε ήλιο με ένα κάκτο. Τα φυτοχώματα λοιπόν, φτιάχτηκαν για να πλησιάσουν όσο γίνεται τις ανάγκες του κάθε φυτού, σε υγρασία, δομή εδάφους και θρεπτικά συστατικά. Αν γνωρίζετε με ποιο σκεπτικό φτιάχνονται τα φυτοχώματα, θα μπορείτε να διαλέξετε το πιο κατάλληλο για τα φυτά σας.

Για ποιο λόγο φτιάχνονται;

Το κυριότερο με τα εδαφικά μίγματα είναι ότι έχουν φτιαχτεί για να ανταποκρίνονται στις συνθήκες της κηπουρικής σε «δοχεία», δηλαδή σε γλάστρες. Το μίγμα εδάφους που χρησιμοποιείται για αυτό την καλλιέργεια πρέπει να είναι λιγότερο συμπαγές από το έδαφος. Με αυτό τον τρόπο επιτρέπει την καλύτερη ροή του αέρα στις ρίζες, συγκρατεί περισσότερο το νερό και προσφέρει όσο περισσότερα θρεπτικά στοιχεία γίνεται, αφού στη φύση το έδαφος μπορεί να προμηθεύσει όσα χρειάζεται ένα φυτό. Κάτι που στη γλάστρα πρακτικά δεν γίνεται.

Έτσι κυκλοφορούν διάφορα εδαφικά μίγματα ή φυτοχώματα το καθένα για διαφορετικές απαιτήσεις φυτών.

Τι περιέχουν τα φυτοχώματα

Τα φυτοχώματα περιέχουν τρεις τύπους υλικών. Τα οργανικά υλικά που που μιμούνται τη βιόσφαιρα του εδάφους, τα ανόργανα συστατικά που μιμούνται τη δομή του εδάφους και τα λιπάσματα που, ας πούμε πως, μιμούνται την υφή του εδάφους και τον τρόπο που το έδαφος προμηθεύει το φυτό θρεπτικές ουσίες. Πάμε να δούμε αναλυτικότερα.

Τα οργανικά υλικά. Φυτικά ή ζωικά. Στην ουσία μιλάμε για προϊόντα κομποστοποίησης, κοπριές και τύρφη. Αυτό το κομμάτι του φυτοχώματος πέρα από το ότι προσφέρει θρεπτικά συστατικά, βοηθά και στην δομή του μίγματος, αφού το κάνει πιο διαπερατό στο οξυγόνο, συγκρατεί περισσότερο νερό και στραγγίζει γρηγορότερα. Επίσης βοηθά πολύ στην αποδέσμευση στοιχείων από τους ωφέλιμους μικροοργανισμούς.

Τα ανόργανα φυσικά υλικά. Αυτά βοηθούν κυρίως στη δομή του εδάφους, όπως στον αερισμό, την καλύτερη αποστράγγιση και στην συγκράτηση του νερού. Αυτά τα υλικά είναι κυρίως ο περλίτης, η ελαφρόπετρα, η άμμος ή ο βερμικουλίτης. Τα ανόργανα υλικά δεν έχουν να κάνουν με τη θρέψη του φυτού, αλλά βελτιστοποιούν το εδαφικό περιβάλλον του φυτού.

Τα λιπάσματα. Τα λιπάσματα έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά με την οργανική λίπανση και το κοσμπόστ, αλλά περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα θρεπτικών συστατικών. Αυτά μπορεί να είναι μίγματα, βελτιωτικά, οστεάλευρα ή φύκια. Τα συνθετικά λιπάσματα, καλύτερα να αποφεύγονται ειδικά αν καλλιεργείτε λαχανικά που τρώγονται τα πράσινα μέρη. Επίσης τα επιπλέον υλικά, όπως αυτά που πχ. εξισορροπούν την οξύτητα του εδάφους, όπως ο ασβέστης που επίσης ωφελούν τους μικροοργανισμούς του μίγματος.

Εδαφικά μίγματα ή φυτοχώματα;

Όταν λέμε φυτόχωμα εννοούμε οτιδήποτε χρησιμοποιείται για την «καλλιέργεια» ή περιποίηση ενός φυτού σε μια γλάστρα ή στον κήπο. Η διαφορά που έχουν τα φυτοχώματα είναι η εξής:

Τα εδαφικά μίγματα περιέχουν έδαφος, χώμα, ενώ τα φυτοχώματα όχι. Όπως δείξαμε και παραπάνω. Αυτό δεν είναι κατ' ανάγκη μειονέκτημα, αφού το έδαφος μπορεί να δημιουργήσει σε μια γλάστρα συνθήκες που μπορεί να μαράνουν ένα φυτό, κυρίως λόγω συγκράτησης περίσσειας νερού ή κακής κυκλοφορίας αέρα. Επίσης το έδαφος δεν μπορεί να δώσει θρεπτικά στοιχεία όπως σε μια υπαίθρια καλλιέργεια. Από την άλλη τα φυτοχώματα είναι αποστειρωμένα από παθογόνους μικροοργανισμούς και χωρίς σπόρους ζιζανίων.

Μια άλλη κατηγορία είναι το κηπόχωμα το οποίο είναι αποστειρωμένο έδαφος που χρησιμοποιείται σε παρτέρια ή στον κήπο. Όπως είπαμε και παραπάνω, το κηπόχωμα είναι πολύ ανώτερο από τα κοσμπόστ, αφού είναι το κύριο μέσο ανάπτυξης ενός φυτού. Στις γλάστρες όμως μπορεί να δημιουργήσει μη ιδανικές συνθήκες για καλλιέργεια, όπως είπαμε και πιο πάνω.

Είδη φυτοχωμάτων

Όταν λέμε φυτόχωμα στην ουσία περιγράφουμε μια σειρά προϊόντων που παρασκευάζουν οι εταιρείες και πουλάνε τα φυτώρια. Αυτά είναι τα εξής:

Φυτόχωμα γενικής χρήσης. Αυτό το φυτόχωμα κάνει για σχεδόν όλες τις χρήσεις. Η εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα είναι τα οξύφιλα, δηλαδή όσα φυτά αγαπούν τα εδάφη με υψηλό pH, όπως η γαρδένια και κάποια άλλα. Αν θέλετε να μάθετε ποια είναι τα υπόλοιπα οξύφιλα κάντε κλικ εδώ. Έτσι το φυτόχωμα γενικής χρήσης ή κομπόστ, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε σε εξωτερικό ή εσωτερικό χώρο, για ανθοκομικά ή λαχανικά. Όταν απλά θέλετε φυτόχωμα και δεν θέλετε να το ψάξετε παραπάνω, πάρτε κηπόχωμα γενικής χρήσης.

Φυτόχωμα για οξύφιλα. Αυτό το μίγμα μοιάζει με αυτό που είναι για γενική χρήση, μόνο που έχει χαμηλότερο pH, ή υψηλότερη οξύτητα. Είναι ιδανικό για φυτά που αγαπούν τα όξινα εδάφη, όπως ανέφερα και παραπάνω.

Μίγμα για φυτά εσωτερικών χώρων. Είναι και αυτό στην ουσία γενικής χρήσης αλλά για φυτά εσωτερικών χώρων ή για οποιοδήποτε φυτό το περιποιείστε σε εσωτερικό χώρο. Τα φυτά που αναπτύσσονται σε εσωτερικούς χώρους, έχουν κάποιες αυξημένες ανάγκες λόγω χαμηλής έντασης φωτός που δέχονται και χαμηλής υγρασίας. Κάτι που θα πρέπει να ρωτήσετε είναι η σύσταση του, ώστε να μην αφήνει κιτρινίλες στο πάτωμα μετά το πότισμα.

Μίγμα για λαχανικά. Είναι αυτό που λέει και ο τίτλος του, φυτόχωμα ή μίγμα ειδικό για καλλιέργεια λαχανικών. Τα λαχανικά έχουν άλλες απαιτήσεις από τα κηποτεχνικά φυτά. Έτσι αυτά τα μίγματα έχουν άλλη αναλογία σε θρεπτικά συστατικά. 

Κηπόχωμα. Αυτό το φυτόχωμα έχει κυρίως έδαφος, ή είναι μόνο έδαφος και περιέχει κάποια εδαφοβελτιωτικά και επιπλέον θρεπτικά συστατικά. Είναι κυρίως για χρήση σε παρτέρια.

Μίγμα για «σπορείο». Αυτό είναι ένα υπόστρωμα κατάλληλο για βλάστηση σπόρων για όσους θέλουν να καλλιεργήσουν με τα δικά τους σπορόφυτα. Στραγγίζει γρηγορότερα, επιτρέπει τον καλύτερο αερισμό και βοηθά στην πρόληψη ασθενειών.

«Μίγμα» για κάκτους και υπόστρωμα για ορχιδέες. Αυτά είναι δύο ειδικά μίγματα κατάλληλα για κάκτους και ορχιδέες. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποιο άλλο υπόστρωμα. Το μίγμα για κάκτους είναι πιο χοντρόκοκκο και στεγνώνει γρήγορα, ενώ το μίγμα για ορχιδέες αποτελείται από κομμάτια φλοιού δέντρων.

Εσείς τι λέτε; Πώς διαλέγετε φυτόχωμα για τα φυτά σας; Το άρθρο το αλιεύσαμε. Από που; Για να δείτε κάντε κλικ εδώ. 

Τι φυτόχωμα να διαλέξω τελικά;

Αν και αναφέραμε παραπάνω ποια φυτοχώματα κατασκευάζονται για κάθε φυτό, εδώ θα πούμε τι να διαλέξετε ανάλογα με το φυτό που έχετε. Για τα καλλωπιστικά γενικά διαλέγουμε φυτόχωμα γενικής χρήσης, για τα οξύφιλα, φυτόχωμα για οξύφιλα, ή όπως συνήθως λέγεται «καστανόχωμα» (αν και το καστανόχωμα είναι μέρος από την γκάμα αυτών των φυτοχωμάτων).

Για όσα ανθίζουν επιλέγετε φυτόχωμα για ανθοφόρα, το οποίο έχει ειδική αναλογία σε θρεπτικά στοιχεία, δηλαδή περισσότερο φώσφορο και κάλιο. Για κάκτους και παχύφυτα επιλέγετε ένα φυτόχωμα με καλή αποστράγγιση και μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε άμμο. Επίσης για τα φυτά εσωτερικού χώρου ένα φυτόχωμα για φυτά εσωτερικού χώρου το οποίο κρατά περισσότερη υγρασία. Για τις ορχιδέες επιλέξτε ένα ειδικό υπόστρωμα για ορχιδέες.