Γιατί τα φυτά σκέφτονται σε κουτάκια;
Τα φυτά «σκέφτονται» σε κουτάκια;
Αυτό το άρθρο των greenklish books μιλάει για βοτανική. Τι είναι η βοτανική; Η βοτανική είναι η βιολογία των φυτών. -Τα βότανα; Αυτή είναι η βοτανολογία, η επιστήμη που μελετά τα βότανα και τις ιδιότητες τους (ναι και ως προς τη χρήση τους σαν φάρμακα).
Η βοτανική μελετά ένα φυτό σαν μορφολογία, δηλαδή πως μοιάζει και από τι αποτελείται και σαν φυσιολογία, δηλαδή τι λειτουργίες έχει και τι κάνει. Τα ονόματα των φυτών τα μελετά η συστηματική βοτανική, δηλαδή το πως κατατάσσονται τα φυτά. -Τι; Αν έχουν τα φυτά, φυτά των σπηλαίων; Εννοείται και κρατάνε ρόπαλο και έχουν και προβιά.
Ένα από αυτά είναι ο αρχαίος πρόγονος της ντομάτας που έκανε πολύ μικρά μούρα, τις περισσότερες φορές κόκκινα και σιγά σιγά έφτασε στο Μεξικό, όπου το καλλιέργησαν οι Αζτέκοι. Πώς τα κατάφερε; Αυτό είναι θέμα για ένα άλλο άρθρο.
Εννοείται πως σκέφτονται. -Γιατί σκέφτονται; Για τη στρατηγική που θα ακολουθήσουν. Εντάξει δεν μιλάμε για υψηλή στρατηγική μα αν μη τι άλλο παίρνουν αποφάσεις. Πώς; Με τα κύτταρα τους.
Τα φυτά είναι ζωντανοί οργανισμοί
Μια απλή διαπίστωση μα πολύ σημαντική ειδικά αν σκεφτεί κάποιος και συνυπολογίσει το φαινόμενο της βοτανικής τυφλότητας είναι το εξής: Τα φυτά είναι ζωντανοί οργανισμοί. -Σιγά το νέο θα μου πείτε, αυτό το ξέραμε ήδη! Το καταλαβαίνω, αλλά αυτό που όλοι μας τείνουμε να παρακάμπτουμε και να μην κατανοούμε πλήρως είναι πως τα φυτά σαν ζωντανοί οργανισμοί έχουν όλα τα χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών.
-Καλά θα μου πείτε αφού τα φυτά δεν κινούνται πως έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά με τα ζώα που είναι και αυτά ζωντανοί οργανισμοί. Ισχύει, αλλά τα φυτά έχουν κάποιες βιολογικές δεξιότητες που δεν έχουν τα ζώα. Κατά δεύτερον δεν είναι μόνο τα ζώα και τα φυτά ζωντανοί οργανισμοί (που κατά τον Λινναίο είναι και θα σας εξηγήσω τι θέλω να πω με αυτό), αφού για την βιολογία βασίλεια αποτελούν και τα βακτήρια και οι μύκητες και τα Χρώμιστα (Chromista) και άλλα που για τον Λινναίο όλα αυτά ανήκαν στο βασίλειο των φυτών (αυτό ήθελα να πω).
Οι διαφορετικές λειτουργίες των φυτών
Λοιπόν αφού ξεκαθαρίσαμε πως τα φυτά είναι ζωντανά και γενικότερα ζωντανοί οργανισμοί θα πούμε το εξής, τα φυτά σαν οργανισμοί έχουν και αυτά με τη σειρά τους στρατηγικές για να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος.
Στρατηγικές διαφορετικές από τα ζώα και τους άλλους ζωντανούς οργανισμούς. Μία από αυτές τις βιολογικές δεξιότητες είναι η γνωστή σε όλους μας φωτοσύνθεση. Τα φυτά δεν μπορούν να αναζητήσουν εύκολα την τροφή τους έτσι κατασκευάζουν μόνα τους γλυκόζη, δηλαδή υδατάνθρακες, ζάχαρη, για να καλύψουν τις ανάγκες τους σε ενέργεια όπως όλοι οι οργανισμοί, αλλά και για να αποθηκεύσουν λίγη.
Αν σκέφτεστε την πατατούλα μην το πείτε είναι body shaming. Ναι η πατάτα επειδή -σαν σολανώδες- δεν έχει άλλη στρατηγική για να αντεπεξέλθει στο κρύο αποθηκεύει ενισχυμένη ζάχαρη, δηλαδή άμυλο σε διαφοροποιήσεις του βλαστούς της. -Τι; Του βλαστού της; ΟΚ, αποθηκεύει στις ριζούλες της άμυλο.
Η ολοδυναμία των φυτών
Μια άλλη «δεξιότητα» είναι η «ολοδυναμία». Αλλά πριν μιλήσουμε για αυτή τη δραστηριότητα του φυτού θα πούμε για τα κύτταρα του.
Το κύτταρο λέγεται κύτταρο γιατί μοιάζει με κουτάκι, με κύτος, με κυτίο. Το «υ» είναι μακρό και προφέρεται και «ου». Έτσι το κύτταρο είναι η μικρότερη υποδιαίρεση των οργανισμών, το μικρότερο οργανίδιο του οργανισμού χοντρικά, (αν και η λέξη οργανίδιο δεν είναι και πολύ σωστή). Το κύτταρο περιέχει τον πυρήνα και διάφορα άλλα πιο μικρά οργανάκια που κάνουν κάποιες εργασίες, όπως τα μιτοχόνδρια που ουσιαστικά καίνε τις τροφές και παράγουν ενέργεια για το κύτταρο.
Το φυτικό κύτταρο
Στα φυτά τα κύτταρα έχουν μια ουσιαστική διαφορά από τα ζωικά κύτταρα. Έχουν ένα επιπλέον τοίχωμα από κυτταρίνη και με αυτό το τρόπο διατηρούν το σχήμα τους σε αντίθεση με αυτά των ζωικών οργανισμών.
Στα φυτά το κύτταρο μοιάζει περισσότερο με κουτάκι, αλλά συμβαίνει και κάτι άλλο, αφού δεν έχουν κεντρικό νευρικό σύστημα και εγκέφαλο.
Πέρα από αυτό δεν έχουν γενικότερα συστήματα οργάνων όπως οι ζωικοί οργανισμοί. Η οργάνωση τους σταματά στο οργανικό επίπεδο και όπου λέμε όργανα, φανταστείτε τα φύλλα, το βλαστό, τις ρίζες, τους καρπούς κ.λπ. -Ναι αλλά πώς παίρνουν αποφάσεις τα φυτά;
Τα φυτά στην ουσία είναι ένα σύνολο κυττάρων. Τα φυτά δρουν σε κυτταρικό επίπεδο. Με βάση αυτό τα φυτά διαμορφώνουν τα κύτταρα τους σε ιστούς ώστε να κάνουν μια λειτουργία, αλλά εύκολα μπορούν να αλλάξουν την λειτουργία ενός κυττάρου και να δώσουν κάποιον άλλο ιστό, πράγμα που στα ζώα δεν συμβαίνει συχνά. Αυτό η λειτουργία στα φυτά λέγεται ολοδυναμία και είναι το φαινόμενο που εκμεταλλεύονται ή αξιοποιούν καλύτερα οι κηπουροί για να πολλαπλασιάσουν τα φυτά, αφού από ένα κομμένο βλαστό το φυτό έχει την ικανότητα να αλλάξει λειτουργία στα ακριανά κύτταρα του βλαστού και να τα κάνει να συμπεριφέρονται σαν ριζικά, πράγμα που σιγά σιγά, δίνει ρίζες.
Στην ουσία αυτό θέλει να πει ο τίτλος του άρθρου πως τα φυτά αποφασίζουν την στρατηγική τους σε κυτταρικό επίπεδο, αφού δεν έχουν οργανικά συστήματα, όπως το νευρικό, ή το αναπνευστικό που έχουν τα ζώα. Βέβαια αυτό δεν αποτελεί πρόκληση για τα φυτά, αφού ανταπεξέρχονται με άλλους τρόπους στις προκλήσεις του περιβάλλοντος, με ένα διαφορετικό τρόπο που σε μας μοιάζει παράξενος και όχι «τόσο εξελιγμένος», όμως είναι πολύ αποτελεσματικός και αποδοτικός με τον τρόπο του.
Ναι, λοιπόν τα φυτά αν και σε γενικές γραμμές δεν κινούνται, ωστόσο παίρνουν αποφάσεις και όπως λέει και ο τίτλος σκέφτονται σε κουτάκια.
Σχόλια