Είναι το καρπούζι «greenklish» λέξη;

Ποια είναι τα «άλλα» ονόματα για το καρπούζι; Η λέξη καρπούζι είναι «greenklish»;

Το «πρωτότυπο εξώφυλλο» του άρθρου:
Ποιος είναι ο Κίτρουλλος ο εριώδης;!

Το καρπούζι σύμφωνα με τον Τζέημς Κένεντι (Αυστραλός χημικός) ίσως είναι το πιο αφύσικο φρούτο στον κόσμο. Εννοώντας ότι έχει αλλάξει τόσο πολύ, που δεν μοιάζει καθόλου με το αρχικό «καρπούζι». Κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβαίνει και με τη βοτανική ονομασία του, αλλά και το όνομα του. Κάτι που θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε σε αυτό το άρθρο. Επίσης θα μιλήσουμε και για το αν το όνομα του καρπουζιού είναι «greenklish», δηλαδή (άμεσο) οπτικό γλωσσικό δάνειο.

Βοτανικά, το καρπούζι ανήκει στην οικογένεια των Κολοκυνθοειδών (Curcibitaceae) και στο γένος Citrullus, που ανήκουν άλλα 7 είδη «πεπονιών» και «κολοκυθιών».

Cucurbita citrullus L.

Ο Κάρολος Λινναίος το ονόμασε Cucurbita citrullus (Κολοκύθι το κίτρο) το 1753 και το συμπεριέλαβε στα  Κολοκυνθοειδή(Curcubitacae). Το 1836 πήρε το όνομα Κίτρουλλος ο Κοινός (Citrullus vulgaris) από τον Χάινριν Σράντερ, αφού το Κίτρουλλος-κίτρουλλος δεν επιτρεπόταν και δεν επιτρέπεται από τον διεθνή κώδικα ονοματολογίας. Επίσης το κατέταξε στο γένος των Κίτρουλλων(Citrullus).

Citrullus colocynthis (L.) Schrad.

Έχει ονομαστεί και Citrullus colocynthis που είναι ο άγριος πρόγονος του, που φυτρώνει στη βορειοδυτική Αφρική και τις δυτικές Ινδίες, αλλά και Colocynthis vulgaris. Και τα δυο ονόματα είναι από το Σράντερ.

«Το καρπούζι μπορεί να είναι το πιο αφύσικο, αλλά νόστιμο φρούτο».

Citrullus amarus Schrad.

Ο Τούνμπεργκ το ονόμασε «εριώδες» (δηλαδή με τρίχες, τριχωτό, μαλλιαρό), όνομα που χρησιμοποιήθηκε αρχικά για το κιτροπέπονο(Citrullus amarus) που είναι καλυμμένο με χνούδι και έχει σκληρό φλούδι. Άλλωστε το καρπούζι ούτε κίτρο είναι, αφού τρώγεται το φλούδι του, αλλά ούτε έχει τρίχες (έχει δηλαδή, αλλά για λίγο).

Citrus lanatus (Thunb.) Matsum. & Nakai

Έτσι, ο Κίτρουλλος ο εριώδης, ή Citrus lanatus κατά τον Τούνμπεργκ, είναι η κοινή ονομασία του καρπουζιού. Ή του «υδροπέπονου» όπως λέγεται στα ελληνικά (υδροπέπων ή υδροπέπονο ή μηλοπέπονο κατά τον Διοσκουρίδη). 

Η λέξη «karpuz»

Η λέξη -που είναι και το ζητούμενο του άρθρου- προέρχεται από την τουρκική λέξη «karpuz». Η λέξη karpuz είναι τουρκικό άμεσο δάνειο από την περσική γλώσσα και προέρχεται από τη λέξη «xarboz» (خربزه) και «xarbuze» (خربوزه)  που σημαίνει ...πεπόνι!

Το «χειμωνικό»

Φαίνεται πως καρπούζι έχει το όνομα «καρπούζι» στην περσική γλώσσα, σε γειτονικές γλώσσες και στα σλαβικά. Και το όνομα «υδροπέπονο» στις ευρωπαϊκές γλώσσες. Μάλιστα στα ιταλικά λέγεται και anguria (από τα ελληνικό αγγούρι;), cocomero στην κεντρική και νότια Ιταλία, εκτός από το «επίσημο» melone d' acqua (υδροπέπονο). Στα ελληνικά υπάρχει και η λέξη «χειμωνικό», η οποία, προφανώς και δεν έγινε το επίσημο όνομα του.

Όσο αφορά το ότι η λέξη «harboz» είναι άμεσο δάνειο από τα ελληνικά και την λέξη «καρπός», δεν είναι κάτι που μπορεί να ειπωθεί με σιγουριά. Άρα, η λέξη καρπούζι ενδέχεται να μην είναι αντιδάνειο από τα ελληνικά, αλλά έμμεσο άμεσο δάνειο από την τουρκική και τελικά περσική γλώσσα.

Είναι το καρπούζι «greenklish» λέξη;

Λέγοντας «άμεσο δάνειο» εννοούμε, την «αποτύπωση» μια λέξης από άλλη γλώσσα στα ελληνικά. Από την άλλη η έννοια των «greenklish» έχει να κάνει με τα οπτικά δάνεια από την αγγλική γλώσσα. Δηλαδή το να γράψεις μια αγγλική λέξη «ως έχει», αλλά με ελληνικούς χαρακτήρες. Κάτω από αυτό το πρίσμα η λέξη καρπούζι μπορεί να θεωρηθεί greenklish, αφού αν και δεν είναι αγγλική, γράφεται με ελληνικούς και πάλι χαρακτήρες.

Εσάς πως σας φαίνονται τα παραπάνω;

Το άρθρο αυτό έχει βασιστεί σε ένα παλιότερο άρθρο των greenklish books με τίτλο «Ποιος είναι ο Κίτρουλλος ο εριώδης;» και μπορείτε να το βρείτε εδώ.