Καλλιεργήστε εύκολα ντομάτες σε γραμμική Β' (Μυκηναϊκός πολιτισμός)
Πώς καλλιεργώ ντομάτες σε γραμμική Β'
Πώς θα έγραφαν οι Μυκηναίοι έναν οδηγό για την καλλιέργεια της ντομάτας; Προφανώς, σε γραμμική Β'. Σε αυτό το άρθρο των greenklish books (και άρθρα) παρουσιάζουμε έναν οδηγό για την καλλιέργεια της ντομάτας όπως μπορεί να το έγραφαν οι Μυκηναίοι αν καλλιεργούσαν ντομάτες. Επίσης μιλάμε για τη γραμμική Β' σαν τρόπο γραφής σε πλακίδια.
Η γραμμική Β' είναι ο τρόπος που έγραφαν οι Μυκηναίοι, δηλαδή οι Έλληνες της Ύστερης Εποχής του Χαλκού το 1450 - 1200 π.Χ. Η γραμμική Β' είναι η πιο παλιά διατηρημένη μορφή της ελληνικής γλώσσας. -Τι η γραμμική Α'; Είναι πιο παλιά, αλλά είναι διατηρημένη;
 |
| Ένας εύκολος τρόπος καλλιέργειας ντομάτας γραμμένος σε γραμμική Β' (περίπου). |
Ποιοι τη χρησιμοποιούσαν και πώς
Η γραμμική Β' και γενικότερα η γραφή δεν είναι κάτι που χρησιμοποιείται από όλους όπως σήμερα. -Τι τα emoji και κατά πόσο είναι γραφή; Όχι μιλάμε για γραφή με γράμματα και φθόγγους. Η γραφή την Μυκηναϊκή εποχή χρησιμοποιόταν από ειδικούς γραφής (πραγματικά ειδικούς, όχι όπως λέμε σήμερα ειδικός με την έννοια του εξειδικευμένου, προφανώς ήταν αρκετά δύσκολο να χρησιμοποιεί κάποιος γραφή, όπως σήμερα κάποιος να χειρίζεται -αλήθεια ποια είναι η ελληνική λέξη για το πιλοτάρω;- αεροπλάνο).
Στα μυκηναϊκά ανάκτορα, όπως στην Πύλο, τις Μυκήνες, τη Θήβα, την Κνωσό -Τι αν είχαν μυκηναϊκά ανάκτορα και στην Κνωσό; Θα σου πω παρακάτω, χρησιμοποιούσαν τη γραφή σαν εργαλείο μάνατζμεντ, οργανοδιοικητικής δηλαδή, σαν στοιχείο τεηλορισμού. -Τι είναι ο τεηλορισμός; Ο τρόπος να παράγεις πιο γρήγορα και ξεκούραστα σε εργοστάσιο στις αρχές του 20ου αιώνα.
Οι πινακίδες σαν και αυτή που έχουμε δημιουργήσει παραπάνω χρησιμοποιούνταν για απογραφές, αγαθά και τη διανομή τους (Άνταμ Σμιθ;), φορολογία, παραγωγή και προσφορές σε θεότητες. Η δική μας πινακίδα βέβαια γράφει για την καλλιέργεια της ντομάτας. Πρόκειται για ένα πάρα πολύ εύχρηστο οδηγό που τον συστήνουμε ανεπιφύλακτα σε όλους τους λάτρεις της αστικής κηπουρικής.
Η γραμμική Β' ήταν καθαρά διοικητική γλώσσα, ως προς τη γραφή της και δεν χρησιμοποιήθηκε προφανώς για λογοτεχνία, αλλά μόνο για αρχειοθέτηση και λογιστικούς λόγους.
Ποιος την αποκρυπτογράφησε
Το 1952 τη γραμμική Β' αποκρυπτογράφησε ο Άγγλος αρχιτέκτονας και ερασιτέχνης γλωσσολόγος Μάικλ Βέντρις (Michael Ventris) αποδεικνύοντας έτσι ότι οι Μυκηναίοι μιλούσαν ελληνικά.
Όσο αφορά την καλλιέργεια της ντομάτας η οποία εισήχθη πολύ πιο μετά στις Μυκήνες θα γινόταν με άρδευση από πηγάδια της Ακρόπολης -Τι αν έφερναν από την Αθήνα νερό; Όχι, είχαν δική τους Ακρόπολη -Τι αν είχαν και δική τους Πλάκα; Αυτό δεν το γνωρίζω, αλλά γνωρίζω πως στην Κίνα έχουν δικό τους Παρίσι.
Φυσικά για λίπανση θα χρησιμοποιούσαν κοπριά (με επιφύλαξη), υποστύλωση με καλάμια και για προστασία από τον ήλιο. Αν γραφόταν ένας οδηγός για την καλλιέργεια της ντομάτας στη γραμμική Β' προφανώς θα είχε να κάνει σχέση με την καταγραφή των σπόρων ντομάτας ως κρατικό απόθεμα με ιδεογράμματα για τις λέξεις «S PER MA» και «KH PE F TI KA».
Η υποθετική καλλιέργεια της ντομάτας στις Μυκήνες την Εποχή του Χαλκού
Με ξύλινα άροτρα (του Ησιόδου) θα γινόταν βαθιά άροση στις εύφορες πεδιάδες γύρω από την ακρόπολη -όχι στην Πλάκα. Οι ντομάτες θα ποτίζοντας από πηγάδια ή από τη δεξαμενή της «υπόγειας κρήνης» αφού οι ντομάτες χρειάζονται σχετικά αρκετό νερό.
Από κοπριά από πρόβατα ή βόδια θα γινόταν η λίπανση (με αστερίσκο) και ίσως και κάποιο κλάδεμα, εκτός αν την καλλιεργούσαν σαν αμπέλι με υποστύλωση. Σε αυτό το σημείο πρέπει να πούμε πως αν η τομάτα καλλιεργούνταν στην μυκηναϊκή εποχή, θα ήταν μικρό κροκί μούρο. Τα φυτά θα δένονταν σε καλαμιές για υποστύλωση και καλύτερο αερισμό, ώστε να μην ακουμπούν οι καρποί στο έδαφος.
Αποτύπωση στη Γραμμική Β'
Οι γραφείς στα ανάκτορα θα κατέγραφαν την παραγωγή σε πήλινες πινακίδες για το παλάτι: Αρχικά θα σημείωναν κάποιο ιδεόγραμμα για τη λέξη φυτό ή για την τομάτα, δίπλα την λέξη «LY KO PER SI KON» και δίπλα την ποσότητα. Οι ντομάτες ίσως χρησιμοποιόταν σαν πηγή λυκοπενίου ή φαρμακευτικό φυτό (;).
Ο οδηγός καλλιέργειας σε γραμμική Β'
Το παρακάτω «κείμενο» στη γραμμική Β' (στην ουσία δεν είναι γραμμική Β') δημιουργήθηκε μετά από ερώτηση σε LLM. Είναι μια μετάφραση ενός κανονικού οδηγού καλλιέργειας τροποποιημένου πολύ περιληπτικά και γραμμένου με περίπου ιδεογράμματα της γραμμικής Β'. Αυτό έγινε γιατί δεν ήταν εύκολο να αποτυπώσουμε με πραγματικούς χαρακτήρες της γραμμικής Β' αφού δεν ήταν unicode και φαινόταν σαν τετραγωνάκια.
===========================================================
KA LI ER GE JA TO MA TA
{/\} → {○}
===========================================================
NTO MA TA = {/\}
E I NA I = <>
FY TO = {/\} >|
THER MIS = (*)
CHRE IA ZE TA I = <> ~~~
I LI O = (*)
NE RO = ~~~
FRO NTI DA = <> -^ |\
-----------------------------------------------------------
THER MO = (*) <^
E LA FRA E DA FI = [_]
PH 6–7 = {X}
-----------------------------------------------------------
SPO RA = {○}
SPO RE IO = {○} <>
ME TA FY TEF SI = <|> -| /\~ -<
4–6 FYL LA = /\~ ×6
-----------------------------------------------------------
Y GRA SI A = ~~~
STAG DIN PO TI SMA = ~~~ → |> -^ <\
A PO FY GI Y PER VO LI KU NE RU = ~~~ ×
-----------------------------------------------------------
A ZO TO = +
FO SFO ROS = ++
KA LI O = /\ /-\
LI PA N SI = /-\ |\ {X}
-----------------------------------------------------------
STI RI XI = ||
PA SA LUS = |||
KLA DE MA = <\ <|
SKA LI SMA = [_] //
-----------------------------------------------------------
PE RO NO SPO ROS = {#}
O I DI O = {#}•
A FI DES = <>
THRI PES = <> ×
TE TRA NY CHOS = <> #
-----------------------------------------------------------
SYL LO GI = <>
KO KI NI SUN = {○} →
SYG KO MI DI = <> |> <>
PA RA GO GI = {○} ×
-----------------------------------------------------------
KA LI ER GE JA NTO MA TAS = /\ /-\ <|> -^- \|/ >| <\ -|
A PAI TEI FRO NTI DA = <> -< <> |\
TE CHNI KI = -< <> /|
===========================================================
«Αλφάβητο» γραμμικής Β'
Το παρακάτω αλφάβητο είναι ο τρόπος που το LLM αποτύπωσε την προσέγγιση του στα ιδεογράμματα της γραμμικής Β'. Εννοείται πως δεν είναι επίσημα ή κατ' ανάγκη σωστά. Άλλωστε το άρθρο είναι ένα λογοπαίγνιο που αφορά την (όχι και από τις ευκολότερες) καλλιέργεια της ντομάτας και την υποτιθέμενη της καλλιέργεια στην Ελλάδα την εποχή του Χαλκού.
KA = /\ LI = /-\ ER = <|> GE = -^- JA = \|/
TA = -| MA = <\ TO = >| MI = <> DE = -\
PA = |\ PO = |> SI = -^ RA = |< GO = <^
FA = /\_ FY = /\~ NE = ^< NO = ^> NI = ^^
LA = |/\ LO = |\/ KI = /| KU = /\> TE = -<
ΦΥΤΟ = {/\}
ΚΑΡΠΟΣ = {○}
ΝΕΡΟ = ~~~
ΗΛΙΟΣ = (*)
ΕΔΑΦΟΣ = [_]
ΕΧΘΡΟΣ = {#}
ΕΡΓΑΣΙΑ = {X}
Μυκηναϊκή παρουσία στην Κνωσό
Μετά τα μέσα του 15 αιώνα π.Χ Μυκηναίοι από την ηπειρωτική Ελλάδα φαίνεται πως εγκαταστάθηκαν στο ανάκτορο της Κνωσού, μετά την καταστροφή των μινωικών ανακτόρων. Οι Μυκηναίοι έκαναν παρεμβάσεις στα ανάκτορα για να τα προσαρμόσουν στις ανάγκες τους. Επίσης βρέθηκαν πινακίδια με γραμμική Β' πράγμα που μαρτυρά την ύπαρξη Μυκηναίων στην περιοχή.
Εσείς τι λέτε; Σας φάνηκε χρήσιμος ο οδηγός για την καλλιέργεια ντομάτας σε γραμμική Β'. Αν όχι δείτε πόσο να ποτίζετε τις ντομάτες σας: https://greenklishbooks.blogspot.com/2025/11/poso-na-potiso-tis-ntomates-kai-kathe-pote.html.
Σχόλια