Πώς λέμε στα ελληνικά το καρπούζι;

Πώς λέγεται στα ελληνικά το καρπούζι; Περίπου σαν το... πεπόνι;

Η βοτανική ονομασία του καρπουζιού είναι Citrullus lanatus L. Έτσι το είπε ο Λινναίος στο «Species Plantarum» το 1753. Η ονομασία αυτή είναι η βοτανική του ονομασία, είναι διωνυμική (δηλαδή αποτυπώνεται το γένος και το είδος -και ποιος το ονόμασε-) και είναι στα λατινικά (που είναι η γλώσσα της συστηματικής βοτανικής και βιολογίας). Στα ελληνικά μεταφράζεται, μάλλον αποδίδεται «Κίτρουλλος ο εριώδης», από το λατινικό citrus (εσπεριδοειδές) που αναφέρεται στη σάρκα του καρπουζιού και το lanatus που σημαίνει «μαλλιαρός» ή  με τρίχες (στα νέα ελληνικά). Οι ονομασίες του καρπουζιού στα ελληνικά είναι οι παρακάτω:

Αγγούρι που γράφει καρπούζι.
Που σημαίνει πως λέγεται στα ελληνικά το καρπούζι;

1. Citrullus lanatus, Cucurbita citrullus L (Κολοκύνθης το κίτρον), Citrullus vulgaris (Κίτρουλλος ο κοινός), ή Σίκυος ο υδροπέπων;

Η ελληνική ονομασία του καρπουζιού είναι Σίκυος ο υδροπέπων (Γεννάδιος), αν και το καρπούζι ήταν μάλλον άγνωστο(;) στους αρχαίους Έλληνες. Ωστόσο η λέξη «σίκυος» και «πέπων» παίζουν σημαντικό ρόλο στα ονόματα των Κολοκυνθοειδών όσο αφορά την ελληνική γλώσσα, τους αρχαίους Έλληνες, την ευρωπαϊκή ονομασία του καρπουζιού και τελικά την (έμμεσα;) (αντι)δανεική ελληνική, σαν υδροπέπονο.

2. Η λέξη καρπούζι (Karpuz)

Το «καρπούζι» σαν λέξη, δηλαδή η νεοελληνική ονομασία του καρπουζιού είναι έμμεσο περσικό δάνειο και προέρχεται από την τουρκική γλώσσα. Στα ελληνικά (και ευρωπαϊκά) το καρπούζι ονομάζεται με λέξεις που έχουν να κάνουν με το... πεπόνι και τον σίκυο που είναι και αυτή λέξη για το πεπόνι στα νέα ελληνικά.

Από αυτή την πρακτική φαίνεται πως δεν ξεφεύγει ούτε το αγγούρι σαν κολοκυνθοειδές. Με λίγα λόγια στην Ευρώπη και με εξαίρεση τις αραβικές ή ασιατικές λέξεις τα γνωστά κολοκυνθοειδή (εκτός το κολοκύθι, που και αυτό λέγεται Κολοκύνθης ο πέπων(!) και ήρθε από την Νότια Αμερική.) είναι όλα πεπόνια! Επίσης ακόμα και η βοτανική λέξη για το καρπούζι «Κίτρουλλος» (δηλαδή εσπερίδιο, μικρό κίτρο) και το αμινοξύ του καρπουζιού κιτρουλίνη φαίνεται πως προήλθε από μια βοτανική παρεξήγηση με το κιτροπέπονο, δηλαδή με ένα είδος πεπονιού.

3. Σαρακηνικός πέπων (το καρπούζι στο Βυζάντιο)

Στην Ελλάδα το καρπούζι έφτασε μέσω της Ευρώπης (δεύτερη εισαγωγή) το μεσαίωνα και μέσω των Αράβων/ Σαρακηνών σαν «υδροπέπονο» (watermelon), που είναι μεταφραστικό δάνειο από το γαλλικό melon d'eau. Η παλιότερη λέξη στα γαλλικά ήταν «pateque», δάνειο από το αραβικό «battiha» (παττίχα στα κυπριακά) που παραπέμπει στο πεπόνι. Ίσως το καρπούζι ήταν γνωστό στην Ελλάδα μέσω των Αιγυπτίων και της Αφρικής γενικότερα. https://argolikivivliothiki.gr/2018/07/18/watermelon/

4. Ο Μηλοπέπων (το καρπούζι στην αρχαία Ελλάδα;)

Η αγγλική λέξη melon για το πεπόνι (και το καρπούζι - wtermelon) προέρχεται από το πρώτο συνθετικό του λατινικού «melopepo» (και μεσαιωνικό λατινικό melonem) που είναι δάνειο από το «μηλοπέπων». Η λέξη melon που προέρχεται το μήλον (που ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες τους -στρογγυλούς- καρπούς). Ο «μηλοπέπων» (Γαληνός) είναι το πεπόνι στα αρχαία ελληνικά ή κάποιο άλλο φρούτο (το «αληθινό» ευρωπαϊκό cantaloupe; https://en.wikipedia.org/wiki/Cantaloupe) ή το καρπούζι; 

• https://sarantakos.wordpress.com/2010/08/23/karpuz/
• https://argolikivivliothiki.gr/2018/07/18/watermelon/
• https://sarantakos.wordpress.com/tag/%CE%BA%CE%B1%CF%81%CF%80%CE%BF%CF%8D%CE%B6%CE%B9/

Cucumis melo (Σίκυος ο πέπων) - Το πεπόνι

Σε αντίθεση με το καρπούζι το οποίο ίσως δεν ήταν γνωστό στου αρχαίους Έλληνες, το πεπόνι ήταν γνωστό με τη λέξη «πέπων» που σημαίνει ώριμος/ μαλακός, αντίθετα με το άγουρο αγγούρι (σίκυς). Το πεπόνι λεγόταν Πέπων σίκυος/σικυός, δηλαδή ώριμο αγγούρι. Η λέξη «πέπων» είναι διαχρονικό δάνειο και σημαίνει όπως αναφέραμε πιο πάνω ώριμος, μαλακός ή και γλυκός από το ρήμα πέπτω, πέσσω (μαγειρεύω, ψήνω). Επίσης σημαίνει ήπιος όσο αφορά χαρακτήρα και πάρα πολύ ήπιος, μαλθακός (ναι, καλά το μαντέψατε) και έχει αρνητική χροιά.

Cucumis sativus (Σίκυος ο ήμερος) - Το αγγούρι

Το αγγούρι στα ελληνικά λεγόταν Σίκυος ο ήμερος (Διοσκουρίδης), η λατινική του ονομασία είναι Cucumis sativus L. Σίκυος σημαίνει αγγούρι, λέξη η οποία μπορεί να προέρχεται από το άγουρος ή να έχει αραβική ρίζα (agur). Όσο αφορά το cucumis, είναι η λέξη που προέρχεται το «cucumber» στα αγγλικά και το «concombre» στα γαλλικά. Επίσης και το πεπόνι έχει κοινό γένος με το αγγούρι (Cucumis) και μπορεί να συνδέεται και με το αγγούρι και τη λέξη σίκυος; (κύκυον;) -> Cucumis;.

Σίκυος ο άγριος - Η μεσογειακή πικραγγουριά

Σίκυος ο άγριος στα αρχαία ελληνικά είναι η πικραγγουριά ή άγρια αγγουριά, δηλαδή το Ecballium elaterium, (Εκβάλλιον το ελατήριο) που προφανώς και αυτό ανήκει στα κολοκυνθοειδή και είναι αυτοφυές της Μεσογείου. Η πικραγγουριά αναφέρεται και στο Διοσκουρίδη και περιέχει κουκουρμπιτακίνες που είναι οι τοξικές ουσίες των κολοκυνθοειδών που είναι ο φυσικός μηχανισμός άμυνας τους (φυσικά τριτερπένια) και δίνουν την πικράδα στους καρπούς.

5. Χειμωνικό

Χειμωνικά λέγονται τα όψιμα καρπούζια που παραμένουν και  το χειμώνα στην Ελλάδα, δηλαδή τα χειμωνιάτικα καρπούζια. https://firikia.blogspot.com/2014/10/blog-post.html

Ώριμο αγγούρι

Αφού ο ώριμος σίκυς στα αρχαία ελληνικά ήταν το πεπόνι, και ο ήμερος σίκυς το αγγούρι, το ώριμο αγγούρι πως ονομάζεται; Σίκυος σπερματίας; δηλαδή με ώριμα κουκούτσια;

Το πεπόνι σαν λέξη

Το πεπόνι ήρθε από την Αφρική (Αιγύπτιοι) και από την Ασία (Ινδίες). Ευρωπαϊκό κολοκυνθοειδές είναι τα ξυλάγγουρα που χρησιμοποιούνται για ζωοτροφή. Στον Όμηρο «ώ πέπονες» είναι προσφώνηση που σε απόδοση στα νέα ελληνικά σημαίνει ω αγαπητοί μου. Επίσης σημαίνει γλυκέ μου, καλέ μου.

Curcubita pepo (Κολοκύνθης ο πέπων) - Το κολοκύθι

Αν και το πεπόνι λέγεται Cucumis melo, δηλαδή Σίκυς ο πέπων, το κολοκύθι που βοτανικά λέγεται κολοκύνθης (Cucurbita), ανήκει στα κολοκυνθοειδή (Cucurbitaceae) όπως και το αγγούρι, το καρπούζι και το πεπόνι και το είδος του είναι το pepo, δηλαδή το πεπόνι! Άρα μιλάμε για το κολοκύθι το πέπων που σημαίνει στα ελληνικά πως είναι ώριμο και στα λατινικά πως έχει ωριμάσει κάτω από τον ήλιο, έχει σκληρή φλούδα και πολλά σπόρια, ότι είναι δηλαδή... πεπόνι!

Τι σημαίνει melo (Cucumis melo)

Η λέξη Cucumis στην οποία σαν γένος ανήκουν το αγγούρι και το πεπόνι, σημαίνει αγγούρι στα ελληνικά. Το melo τι σημαίνει;

Το melo σημαίνει πεπόνι (από το μηλοπέπων) στα λατινικά και στα ελληνικά μήλο. Στη βοτανική για να περιγραφούν οι καρποί του πεπονιού και των κολοκυνθοειδών χρησιμοποιείται η λέξη pepo (πέπων) που σημαίνει επίσης πεπόνι/ γινωμένος καρπός. Η βοτανική ονομασία του μήλου σαν καρπός είναι pome (pomo) και αναφέρεται στην ψευδή ράγα με σάρκα. Η μηλιά ανήκει στο γένος Malus (μηλέα), που σημαίνει και κακός (malum) από το mala. Η λέξη malus (malum ουδέτερο, το μήλο) και malum έχουν υπάρξει αντικείμενο σύγχυσης. Άλλωστε η ντομάτα υπήρξε και αυτή μήλον και προϊόν σύγχυσης, ως προς την κατανάλωση της.

Τι σημαίνει μήλο στα (αρχαία) ελληνικά;

• μῆλον: σημαίνει πρόβατο ή κατσίκα [Ομήρου Οδύσσεια]
• μῆλον: [Δωρικό] το μᾶλον, -ου. Λατινκά mālum σημαίνει μήλο (φρούτο, καρπός) ή (γενικά) κάθε οπωροφόρο δέντρο και τη λέξη «στρογγυλός». Άρα «μηλοπέπονο» είναι το στρογγυλό πεπόνι, που μοιάζει με μήλο και ξεχωρίζει από το ώριμο αγγούρι λέγεται και αυτό πεπόνι.

Πώς λέγεται το καρπούζι στα ελληνικά;

Παρακάτω παρουσιάζουμε πως λέγεται το καρπούζι στα ελληνικά

• Σίκυος (το αγγούρι στα αρχαία ελληνικά)
• Πέπων σίκυος (το πεπόνι)
• Ήμερος σίκυος (το ήμερο αγγούρι, αφού άγριο αγγούρι είναι η πικραγγουριά) (Διοσκουρίδης)
• Μηλοπέπων (το πεπόνι ή και το καρπούζι;) (Διοσκουρίδης και Γαληνός)
• Melon (πεπόνι) - watermelon (καρπούζι) (Ευρώπη)
• Σαρακηνικό πεπόνι (Βυζάντιο)
• Υδροπέπων (μεταφραστικό δάνειο) 
• Σίκυς ο υδροπέπων (Γεννάδιος)
• Καρπούζι 
• Κίτρουλλος εριώδης (βοτανική).

Το καρπούζι είναι άμεσο δάνειο; Είναι. Και διάφορες άλλες λεπτομέρειες για το όνομα του. https://greenklishbooks.blogspot.com/2025/10/einai-to-karpouzi-greenklish-leksi-.html