Ντομάτα. Εξακολουθεί να είναι μια «herba non grata»; | Επεισόδιο 10
Πότε απαγορεύεται η ντομάτα;
Η ντομάτα αποτέλεσε για περίπου 300 χρόνια τον διατροφικό «παρία» της Ευρώπης. Κόκκινη (στις περισσότερες των περιπτώσεων), τροπική και εξωτική έγινε το χρυσό και ταυτόχρονα δηλητηριώδες «μήλο της έριδος» για αρκετούς Ευρωπαίους. Και όμως η ντομάτα περιέχει πολλά διατροφικά οφέλη. Είναι πλούσια σε βιταμίνες (A, C, K, B6), κάλιο, φυτικές ίνες και κόκκινα αντιοξειδωτικά που ενδεχομένως συμβάλλουν στην προστασία των ματιών, του δέρματος και των οστών. Επίσης λέγεται πως μπορεί να συμβάλλουν στην υγεία της καρδιάς. Βέβαια η οξύτητα της μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της παλινδρόμησης στο στομάχι, αλλά αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας, όπως και κάποιες άλλες περιπτώσεις που θα πούμε παρακάτω.
Τι περιέχει μια ντομάτα;
Σε αυτό το άρθρο θα παρουσιάσουμε τις θρεπτικές ουσίες που περιέχει η ντομάτα με πρώτο το λυκοπένιο το οποίο της δίνει και το κόκκινο της χρώμα. Η ντομάτα πέρα από τις συχνές αναζητήσεις με το «τι προκαλεί» περιέχει πολλά θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, καθώς και αντιοξειδωτικά. Αυτό σημαίνει πως είναι μια καλή τροφή με μόνο 4 γραμμάρια υδατάνθρακες μια μέση ντομάτα, από τα οποία τα 1,2 γραμμάρια είναι φυτικές ίνες και σχεδόν μηδενικό λίπος. Έτσι η ντομάτα κάνει καλό, γιατί περιέχει:
Λυκοπένιο. Το ισχυρό αυτό αντιοξειδωτικό, προστατεύει από τις ελεύθερες ρίζες και το οξειδωτικό στρες του οργανισμού. Όπως οι βλάβες στο δέρμα από την έκθεση στον ήλιο.
Η απορρόφηση του και η θρεπτική αξία της ντομάτας αυξάνει με το μαγείρεμα, αλλά μειώνονται τα επίπεδα της βιταμίνης C.
Βιταμίνη C. Έχει αντιοξειδωτική δράση για τον οργανισμό μας και μπορεί να ενισχύσει το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Μια κούπα ωμή ντομάτα καλύπτει το 27% των αναγκών σε βιταμίνη C ενός ενήλικα.
Βιταμίνη K. Βοηθά το ασβέστιο να δεσμευτεί στα οστά μας και μπορεί να βελτιώσει την υγεία τους.
Βιταμίνη A. Μπορεί να βοηθήσει την όραση μας και μπορεί να συμβάλλει μείωση του κίνδυνου εκδήλωσης εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Κάλιο. Μπορεί να συμβάλλει στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και ενδεχομένως στη μείωση του κινδύνου καρδιακών παθήσεων.
Φυτικές ίνες. Βοηθούν το πεπτικό σύστημα, προλαμβάνοντας τη δυσκοιλιότητα και τη διάρροια. Επίσης βοηθούν στην υγεία του πεπτικού συστήματος.
Πότε δεν πρέπει να τρώμε ντομάτες;
Γενικότερα, η ντομάτα λόγω των οξέων που περιέχει μπορεί να προκαλέσει δυσφορία ή καούρα στο στομάχι. Επίσης αυτή η οξύτητα μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Ακόμα οι φυτικές ίνες που περιέχει μπορεί να συμβάλλουν αρνητικά στο σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Και στις δύο περιπτώσεις θα πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας, για το αν πρέπει να καταναλώνετε ντομάτες. Άλλοι λόγοι που πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας, είναι η δυσανεξία στην ισταμίνη και ορισμένοι τύποι πέτρας στα νεφρά όπως οι πέτρες οξαλικού ασβεστίου.
Πέρα από τις παραπάνω περιπτώσεις η ντομάτα σπανιότερα μπορεί να προκαλεί σε κάποιους αλλεργία μα αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί κανείς να γνωρίζει, εκτός αν επισκεφτεί αλλεργιολόγο ή δοκιμάσει ντομάτα. Ένας άλλος λόγος που μπορεί η ντομάτα να μας επηρεάσει αρνητικά είναι προφανώς η υπερβολική κατανάλωση της, όπως θα δούμε παρακάτω. Όσο για τις πράσινες πρέπει να είστε προσεκτικοί, αφού περιέχουν φυτοτοξίνες, όπως τοματίνη και σολανίνη.
Τι κακό κάνει η ντομάτα;
Αυτή είναι μία ερώτηση που εμφανίζεται συχνά στις αναζητήσεις του διαδικτύου. Η ντομάτα πέρα από περιπτώσεις που μπορεί να μην επιτρέπεται η κατανάλωση τους (και αναφέραμε παραπάνω) δεν προκαλεί απολύτως τίποτα. Οπότε αν δεν συντρέχει κάποιος ιατρικός λόγος, οι ντομάτες δεν προκαλούν κανένα κακό και μπορείτε να τις καταναλώσετε. Είναι υγιεινές, θρεπτικές, δροσιστικές, έχουν ωραίο κόκκινο (και όχι μόνο) χρώμα και είναι πολύ νόστιμες!
Πόση ντομάτα μπορώ να τρώω;
Η κατανάλωση της ντομάτας όπως είδαμε παραπάνω έχει θετική επίδραση στον οργανισμό μας λόγω και του λυκοπενίου, αλλά η πρόσληψη του σε ποσότητες μεγαλύτερες από 75 mg (είναι περίπου 10 ντομάτες) την ημέρα μπορούν να οδηγήσουν σε μία κατάσταση που λέγεται λυκοπενοδερμία, δηλαδή θα αποκτήσετε πορτοκαλί ή κόκκινο δέρμα, προφανώς μετά μια ενδεχόμενη διάρροια!
Άλλες «παρενέργειες» της ντομάτας
Φυτοφάρμακα.Η κατανάλωση της ντομάτας μπορεί να κρύβει ακόμα ένα ζήτημα το οποίο έχει να κάνει όχι τόσο με τα συστατικά της αλλά με τον τρόπο που καλλιεργείται. Η ντομάτα ανάλογα με την καλλιέργεια της μπορεί να περιέχει μεγάλη ποσότητα φυτοφαρμάκων. Αυτό είναι κάτι κοινό για αρκετά φρούτα ή λαχανικά. Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε πως η ντομάτα σχετικά με άλλες καλλιέργειες περιέχει μικρότερες συγκεντρώσεις ειδικά αν λάβουμε υπόψη την έκταση την καλλιέργεια της.
Κατά καιρούς κυκλοφορούν πίνακες με τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις φυτοφαρμάκων σε φρούτα και λαχανικά, μα πρώτον μπορεί να μην αφορούν την Ευρώπη ή την Ελλάδα και δεύτερον η ντομάτα γενικότερα δεν βρίσκεται συχνά σε αυτές τις λίστες (τουλάχιστον σε σχετικά υψηλές θέσεις), ή μπορεί μέχρι και σπάνια. Όπως και να έχει και ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή όχι τσιμπημένων συγκεντρώσεων φυτοπροστατευτικών στις τομάτες, ένα καλό πλύσιμο μόνο καλό μπορεί να κάνει.
Το κάλιο. Επίσης σε περίπτωση που κάποιος λαμβάνει αγωγή με β-αναστολείς. Η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε κάλιο μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση καλίου στο αίμα με παρενέργειες σε άτομα με νεφρικά προβλήματα. Αυτό είναι κάτι που δεν το γνωρίζω, αλλά το αναφέρω ώστε το άρθρο να καλύπτει πλήρως το ζήτημα της κατανάλωσης της ντομάτας. Το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να συμβουλευτείτε το γιατρό σας.
Επεξεργασμένες ντομάτες. Οι ντομάτες που έχουν υποστεί επεξεργασία, ή συσκευασίες μπορεί να περιέχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη ή νάτριο ή μπορεί κάποια κονσέρβα να έχει κτυπηθεί. Επιπλέον η κατανάλωση μιας αλλοιωμένης ντομάτας μπορεί να προκαλέσει πρόβλημα. Αυτές είναι τρεις περιπτώσει που μπορεί η κατανάλωση τις ντομάτας να έχει παρενέργειες όμως είναι εμφανές πως ευθύνονται εξωτερικοί παράγοντες και όχι το ίδιο το λαχανικό.
Η διατροφική αξία της ντομάτας ανά 100 gr
100 γραμμάρια ντομάτας περιέχουν:
18 θερμίδες
1 gr πρωτεΐνες
0,2 gr λίπος
3,8 gr υδατάνθρακες:
2,6 gr σάκχαρα
5 mg νάτριο
24 mg φώσφορος
237 mg κάλιο
42 μg (μικρογραμμάρια) βιταμίνη A
13,5 mg βιταμίνη C
0,1 mg βιταμίνη B6
0,6 gr νιασίνη
450 mg καροτένιο
2570 μg λυκοπένιο
15 mg φυλλικό οξύ
Τι περιέχει μια μέση ντομάτα;
- 22 θερμίδες
- 1 gr πρωτεΐνης
- 5 gr υδατάνθρακες
- 0,3 gr λίπος
- 105 gr νερό
Η δίαιτα της ντομάτας 3 ημερών
Εδώ θα παρουσιάσουμε την δίαιτα της ντομάτας η οποία είναι πολύ σημαντική, αφού τις διατηρεί κόκκινες γλυκές και θρεπτικές, χωρίς σκασίματα στην επιδερμίδα τους.
Η ντομάτα για την ανάπτυξη της θέλει άφθονο ήλιο, ζέστη και υγρασία. Η διατροφή της επίσης πρέπει να περιλαμβάνει άζωτο, φώσφορο και κάλιο. Ποτέ δεν πρέπει να ξεχνάμε το ασβέστιο, το βόριο ή τον ψευδάργυρο.
Διαιτολόγιο:
Το άζωτο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη της.Ένα πλούσιο γεύμα σε άζωτο προσφέρει στην ντομάτα τις πολυπόθητες πρωτεΐνες ώστε να χτίσει σωστά τη φυτική της μάζα. Προσοχή μη το παρακάνετε με τις ποσότητες.
Ένα πρώτο πιάτο με φώσφορο, βοηθά τις ρίζες να δυναμώσουν και έτσι το φυτό μπορεί να παίρνει περισσότερο νερό και θρεπτικά συστατικά, αυτό δίνει καλύτερες και πιο νόστιμες ντομάτες.
Το επιδόρπιο με κάλιο κάνει τη ντομάτα να απορροφά περισσότερο νερό και τις ντομάτες της ακόμα πιο γλυκές.
Τα ροφήματα (υδατοδιαλυτά λιπάσματα) ασβεστίου βοηθούν το φυτό να χτίσει ισχυρότερο κορμό.
Συνταγές με φύκια δίνουν βόριο και ψευδάργυρο στο φυτό καθώς και αμινοξέα.
Για καλύτερα αποτελέσματα στις συνταγές της λίπανσης μην ξεχνάτε τον κανόνα των 4R: «Σωστά υλικά (λιπάσματα), σωστές αναλογίες, σωστή εκτέλεση (εφαρμογή) και σωστή περίοδο εφαρμογής.
Βλέπουμε λοιπόν πως η ντομάτα είναι ένα πολύ θρεπτικό συστατικό που δεν παχαίνει, δεν προκαλεί κατακρατήσεις νερού, είναι πολύ θρεπτική με χαμηλά σάκχαρα και λιπαρά, περιέχει βιταμίνες και ειδικά βιταμίνη C. Επίσης περιέχει αντιοξειδωτικά και μεγάλες ποσότητες λυκοπενίου. Η ντομάτα αν δεν υπάρχει ιατρικός λόγος να μην τη καταναλώσει κάποιος, όχι δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, αντίθετα έχει πολλά οφέλη και φυσικά είναι και πολύ νόστιμη.
Εσείς τι λέτε;
Αυτό το άρθρο είναι μέρος μιας σειράς άρθρων που λέγεται: «Πώς γράφω τον τέλειο τίτλο για ένα άρθρο» και φυσικά δεν βρήκαμε καλύτερο τίτλο για αυτή τη σειρά. Σε αυτή τη σειρά μιλάμε για το όνομα της μελιτζάνας εδώ, για την οικογένεια της ντομάτας εδώ, για τον «μυστικό» τρόπο που καλλιεργούσαν οι Μάγιας εδώ, για «το φαινόμενο του τρίτου δίσκου» και γιατί τα συγκροτήματα αλλάζουν ήχο ή δυσκολεύονται να γράψουν τραγούδια όπως στους δύο πρώτους δίσκους εδώ.
Ακόμα μιλάμε για το αν η λέξη «πληρεί» «πληροί» τις προϋποθέσεις εδώ, πόσο νερό χρειάζεται η ντομάτα εδώ, πότε χρησιμοποιούμε «εισαγωγικά» και "διπλά εισαγωγικά" εδώ.
Επίσης λέμε για το «επί τω έργω» επί το έργον και πως γράφεται σωστά εδώ.
Σχόλια